Energiegemeenschap Ossenisse Zeedorp

Dat delen van elektriciteit is mogelijk wanneer lokale opwekkers en verbruikers van de EG een coöperatie met elkaar vormen. Daarin zitten leden mét en zonder zonnepanelen, batterijen en of warmtepompen. Leden zonder zonnepanelen kunnen stroom krijgen van leden mét zonnepanelen. Binnen de EG wordt ernaar gestreefd om het energieverbruik zo goed mogelijk af te stemmen op de momenten waarop er lokaal opgewekte energie beschikbaar is. Dat wordt ook wel ‘gelijktijdigheid’ genoemd. Het gelijktijdig opwekken en verbruiken kan vergroot worden door de ‘overtollig’ opgewekte stroom met elkaar te delen. Door de ‘overtollige’ opgewekte stroom lokaal op te vangen hoeft er minder stroom aan het net terug geleverd te worden. Zo wordt de druk op het net voorkomen en netcongestie verminderd. Het tarief van de stroom die onderling met elkaar wordt gedeeld wordt door de leden van de energiegemeenschap bepaald en vastgesteld.

Stroom van de boer naar stroom voor de camping

Hoe stem je je verbruik zo goed mogelijk af op de beschikbaarheid van lokaal opgewekte stroom? Dat kan je doen door je auto op te laden of de (af)wasmachine, droger of batterij aan te zetten op momenten dat de zon schijnt of het waait. Maar ook door ‘overtollige’ stroom te delen met leden van de gemeenschap of met andere gebruikers in de buurt. Door een wijziging van de Energiewet op 1 januari 2026, is het mogelijk geworden om lokaal opgewekte stroom onderling te delen. Er ontstaat zo een nieuwe vorm van vraag en aanbod. Het onderling delen van elektriciteit kan interessant worden omdat de salderingsregeling vanaf 1 januari 2027 wordt afgeschaft.

Een voorbeeld: een agrariër heeft het dak van zijn loods vol liggen met zonnepanelen. Die leveren op zonnige zomerse dagen extra veel stroom op. De nabijgelegen camping heeft op dat moment veel campinggasten die in de zomermaanden veel stroom gebruiken. De landbouwer kan zijn overtollige stroom dan slim overhevelen naar de camping.

Energiegemeenschap Ossenisse Zeedorp: een actieve werkgroep!

In 2023 is de werkgroep Energiegemeenschap Ossenisse Zeedorp (EGOZ) opgericht. Deze actieve werkgroep is een initiatief van dorpsbewoners met als doelstelling om energie te delen op lokaal niveau en uiteindelijk collectief van het gas af te gaan. Daartoe initieerde de werkgroep diverse activiteiten. Er werd onderzoek gedaan naar mogelijkheden en technieken om aardgasvrij te worden, bijvoorbeeld door opslag van waterstof, batterijen en andere technieken. Studenten van HZ University of Applied Sciences onderzochten de mogelijkheden om het dorpshuis te verduurzamen. Er is een traject met Dockwize doorlopen om tot een projectvoorstel te komen om collectief van het aardgas af te gaan. En tenslotte is ‘Het Nieuwe Samenspel’; een speelse werkwijze van ZeelandBruist, ingezet om meer bewoners uit de gemeenschap te betrekken bij de werkgroep om de participatie te vergroten.

In 2026 wil de werkgroep zich ontwikkelen naar een officiële vorm van energiegemeenschap waarin de wijze van samenwerking tussen deelnemers en leveranciers contractueel is vastgelegd. Het doel is dat EGOZ eind 2026 een energiecoöperatie is.

Ondersteuning vanuit ZMf

ZMf en ZeelandBruist ondersteunen EGOZ zowel in het proces als op financieel en praktisch gebied, zoals het verzamelen en delen van informatie, kennis en het opbouwen van een netwerk rondom energiegemeenschappen. Bijvoorbeeld met samenwerkingsvormen zoals ParticipatieCoalitie, Local4Local, Joule4Joule en EnergieSamen. Daarnaast is de werkgroep waarmee in 2023 werd gestart uitgebreid met nieuwe werkgroepen die zich focussen op een bepaald onderwerp in relatie tot de vorming van een energiegemeenschap.

Zo is er een ‘Homewizard groep’ die werkt met meetinstrumenten die inzicht geven in eigen energie opwek en verbruik. Met financiering van ZMf zijn in 2025 ‘HomeWizard-dongels’ aangeschaft; een hulpmiddel waarmee huishoudens hun eigen energieverbruik, teruglevering en piekbelasting kunnen bijhouden. Ook het dorpshuis heeft een HomeWizard-dongel. De inzichten die daaruit voortkomen, worden gedeeld tijdens bijeenkomsten om erachter te komen wat de totale energieopwek en -verbruik is van de aangesloten deelnemers en om de gemeenschap te betrekken bij het proces. Een andere werkgroep richt zich op de juridische aspecten van de oprichting van de energiegemeenschap. Het gaat hierbij om de contractvormen die nodig zijn om energie met elkaar te kunnen delen. Daarnaast is er een werkgroep financiën en een werkgroep communicatie.

De werkgroepen staan in nauw contact met ZMf en ZeelandBruist. Ze worden ondersteund in het aangaan van nieuwe contacten met diverse stakeholders zoals de gemeente, energiecoöperaties en vergelijkbare initiatieven elders in het land. ZMf wil samen met ZeelandBruist de ervaring en kennis die opgedaan wordt met de energiegemeenschap in Ossenisse inzetten bij soortgelijke initiatieven in andere gemeenten in Zeeland.