Soorten bomen en struiken Gratis Boompjes Uitdeelactie 2026

De wilde kers is een hoge boom die kan groeien tot 15 meter. De boom groeit het best op een vruchtbare, kalkhoudende, matig vochtige bodem en bloeit in april/mei met bundels van 3 – 3,5 cm grote witte bloemen. Hierna volgen er donkerrode, eetbare vruchten.
De wilde kers is een winterharde boom met in de herfst een geel/rood bladerdak. Het is een drachtboom voor bijen, een waardboom voor vlinders en een voedselboom voor vogels.
De boom hoeft slechts één keer per jaar gesnoeid te worden, dit kan na de bloei of de oogst. Het kersenhout wordt gebruikt voor de meubelindustrie, beeldhouwwerk en muziekinstrumenten.

De lijsterbes komt meestal voor als struik, zelden als boom. De lijsterbes kan vrijwel overal groeien, wordt tot 10-15 meter hoog, kan veel schaduw verdragen en is matig gevoelig voor (zee)wind. Daarnaast is de lijsterbes ook winterhard.
De bloeiperiode is in mei/juni. In de nazomer en herfst draagt de struik prachtige oranje tot vuurrode besvormige vruchten.
De lijsterbes is een drachtplant voor bijen, een waardplant voor vlinders en een voedselplant voor vogels. Zeker spreeuwen en lijsters zijn dol op de lijsterbessen. Rijpe lijsterbessen zijn voor de mens ook eetbaar, maar zijn wel aan de bittere kant.
De lijsterbes kan je in vorm snoeien maar afgezien van het verwijderen van dode takken is dat niet noodzakelijk.

Foto: SLZ

De wilde peer is een inheemse boom die meestal 10 tot 20 meter hoog wordt. Hij groeit het best op goed doorlatende, kalkrijke of lemige grond maar kan ook goed droge omstandigheden verdragen. In april en mei bloeit de boom met kleine, witte bloemen in schermvormige trosjes. De bloemen trekken veel bijen en andere bestuivers aan.
Na de bloei verschijnen kleine, harde peertjes die groen tot geelbruin van kleur zijn. Ze bevatten pectine, fruitzuren en looistoffen. Omdat ze vrij hard zijn en soms bitter van smaak, worden ze meestal niet ‘rauw’ gegeten. Wel zijn ze geschikt om te verwerken in moes, taarten of om jam van te maken.
Snoei is meestal niet nodig. Verwijder alleen dode, beschadigde of kruisende takken, bij voorkeur in de winter of direct na de bloei.
De wilde peer heeft vaak een grillige kroon en soms doorns. Het is een aantrekkelijke boom voor vogels, insecten en kleine zoogdieren omdat hij veel voedsel en schuilplaatsen biedt.

De hazelaar is een grote, brede struik van 3-6 meter hoog met veel stammetjes. De hazelnoot is in september/oktober rijp. Hij groeit op voedselrijke, vochtige bodems en verdraagt wind goed (geen zeewind). De hazelaar kan veel schaduw verdragen, maar vormt dan lange, dunne takken die topzwaar kunnen worden.
De eerste 6 jaar groeit de hazelaar langzaam, daarna wat sneller. Snoeien kan eind februari of juni, maar laat de hazelaar de eerste 6 jaar tot wasdom groeien voordat je echt aan het snoeien gaat. Het is een waardevolle soort voor landschappelijke beplanting, in met name heggen en struwelen. Hij heeft een gunstige invloed op de strooiselvertering. Hazelnoten zijn voedzaam en bevatten veel van het enkelvoudig onverzadigde omega-9-vetzuur oleïne, dat kan bijdragen aan een betere verhouding van het HDL/LDL cholesterol.

Foto: Sandra Dobbelaar

De grauwe wilg is een inheemse struik of kleine boom die meestal 3 tot 8 meter hoog wordt. Hij groeit het best op vochtige tot natte grond, zoals klei, veen en vochtige zandgrond, en kan grote hoeveelheden water goed verdragen.
De bloei vindt plaats in maart en april, nog vóór het blad verschijnt. De plant vormt zachte, opvallende katjes. Mannelijke katjes zijn eerst zilvergrijs en later geel door het stuifmeel; vrouwelijke katjes zijn groener van kleur. De grauwe wilg is zeer waardevol voor bijen en andere insecten doordat hij vroeg in het voorjaar nectar en stuifmeel levert. Ook biedt hij schuil- en nestgelegenheid voor vogels.
De bladeren zijn grijsgroen aan de bovenkant en viltig grijs aan de onderkant; vandaar de naam ‘grauwe’ wilg.  De struik verdraagt zeer goed snoei en kan indien gewenst worden geknot om jonge scheuten te stimuleren. Snoei bij voorkeur in de winter.

Foto: www.venditapianteonline.it

De vuilboom, ook wel sporkehout genoemd, heeft dan misschien zijn naam niet mee maar de struik geeft veel tuinplezier. Dankzij de voor ons onzichtbare, honingrijke bloemen heeft de vuilboom een hoge ecologische waarde.
De struik bloeit vanaf het vroege voorjaar tot ver in september: fijn voor de insecten. Na de bloei verschijnen er bessen die verkleuren van groen naar rood naar zwart. Daar worden tuinbewoners, zoals bes-etende vogels, ontzetten blij van! De vuilboom is bovendien een belangrijke waardplant voor de citroenvlinder. boomblauwtje en de sporkehoutspanner.
De vuilboom is een kleine boom die meestal 3 tot 6 meter hoog wordt, maar soms hoger kan uitgroeien. Hij groeit goed op vochtige, zure tot neutrale grond en natte tuinen. Snoeien is meestal niet nodig. Indien gewenst kan hij in de winter of het vroege voorjaar worden teruggesnoeid om de vorm te behouden.

De egelantier is een sterke, inheemse wilde roos die ongeveer 2 tot 3 meter hoog wordt. Hij groeit het best op goed doorlatende, kalkrijke grond, maar doet het ook op wat arme gronden. De struik bloeit van juni tot juli met eenvoudige, licht geurende bloemen. De bloemen zijn roze met een geel hart en trekken veel bijen en andere insecten aan.
Snoeien is meestal nauwelijks nodig. Verwijder in de winter of het vroege voorjaar alleen dode, beschadigde of te lange takken. Oudere struiken kunnen verjongd worden door enkele oude takken tot aan de basis weg te nemen.
De bladeren geuren naar appel wanneer ze worden gewreven. In het najaar verschijnen opvallende rode bottels, die geliefd zijn bij vogels. De egelantier is daarom waardevol voor biodiversiteit en natuurlijke hagen.
De rozenbottels bevatten enorm veel vitamine C, maar ook bijvoorbeeld ontstekingsremmende stoffen en anti-oxidanten. Je kunt zowel de bloemen als de bottels op verschillende manieren verwerken: de bloemen in siropen, wijn, en limonade. En de bottels kun je verwerken tot jam, siroop, thee, én voor cosmetisch gebruik.

De Gelderse roos is een struik die breed uitgroeit en tot 4 meter hoog kan worden. Hij houdt niet zo van schaduw en kan goed tegen (zee)wind.
De struik bloeit in het voorjaar met grote witte bloemen aan de buitenzijde die op schermen lijken, en kleine bloemetjes in het midden van zo’n scherm, of ’tuil’.
De functie van de grotere randbloemen is om de aantrekkingskracht op bestuivers te vergroten. Je ziet dan ook veel zweefvliegen, kevers en vlinders op de bloemen.
Na de bloei ontwikkelt de Gelderse roos scharlakenrode [steen] vruchten. Vooral lijsters en pestvogels (familie van de zangvogels) eten deze besjes. Wel pas in de winter; dan zijn ze niet meer zo bitter.
De verspreiding van deze steenvruchten door pestvogels is best bijzonder. Pestvogels komen niet iedere winter voor in Nederland maar als ze er dan zijn bestaat er een leuk ritueel: ze geven de vruchten aan elkaar door. Dan eten ze het vruchtvlees eraf en laten het zaadje op de grond vallen.

De wilde liguster, ook wel gewone liguster genoemd, is een geliefde haagplant. De plant heeft smalle, langgerekte bladeren die heldergroen van kleur zijn. Tijdens de zomer is de gewone liguster prachtig versierd met kleine witte bloemetjes, en is het een aantrekkelijke plant voor bijen.
Na de bloeiperiode verschijnen er zwarte (voor de mens giftige) besjes aan de plant. Deze besjes zijn echter populair bij vogels als voedsel. Ook maken vogels graag een nest in deze haag.
De liguster verliest alleen bij extreem lage temperaturen zijn bladeren; bij een milde winter behoudt de plant zijn bladeren.
De plant kan uitgroeien tot een tot 3 meter hoge, brede uitgroeiende, veelstammige struik. Hij verdraagt vrij goed schaduw, kan tegen wind en zee en groeit tamelijk snel. De liguster kan ook als geschoren haag gebruikt worden.

Foto: Nettie Wilderom

De (herfst)framboos is een struik die kan groeien tot 2 meter hoog. In juni/ juli bloeit de framboos, waarna de pluktijd van augustus tot en met oktober is. De framboos is winterhard en kan gesnoeid worden in de winterperiode. De plant is zelfbestuivend en houdt van een voedzame grond.
De framboos staat het best tegen een muur of schutting, de struik heeft namelijk wat ondersteuning nodig. De struik staat bij voorkeur op een plaats in de zon. Hoe meer zonlicht de struik krijgt, hoe beter de vruchten rijpen en hoe zoeter ze zullen smaken. Vogels vinden frambozen ook erg lekker. De framboos is caloriearm en rijk aan vitamine C en vezels. Je kan de framboos zo opeten, of eventueel verwerken in jam of als sausje.

De zwarte bes is een struik die kan groeien tot 1,5 meter hoog. In april bloeit de zwarte bes met groen-witte bloemen waarna de pluktijd plaatsvindt vanaf juli. De struik geeft al vanaf 1 jaar bessen die direct eetbaar zijn. Deze struik is zelfbestuivend. De zwarte bes kan op elke grondsoort gekweekt worden en staat het liefst in de zon of halfschaduw.
De zwarte bes heeft een zeer goede winterhardheid. Daarnaast is de struik goed voor bijen en vlinders. Zwakke en kruisende takken kunnen het best verwijderd worden in de winter. Takken inkorten en teveel aan grondscheuten dunnen kan het best gedaan worden in de zomer.
Van zwarte bessen wordt de bekende frisdrank Cassis gemaakt, maar je kan er ook bijvoorbeeld zelf jam van maken, zeker in combinatie met ander rood fruit is deze erg lekker.

De hulst is meestal een vrij smalle struik, maar kan ook als boom tot 10 meter hoog uitgroeien. Ook kan je hem snoeien tot bijvoorbeeld een haag. Het leuke is dat hij groen blijft in de winter. De bladeren zijn leerachtig, glanzend, donkergroen, met een golvende/ getande rand met aan het uiteinde een spitse punt. De vrouwelijke struik draagt mooie rode of geelachtige bessen, die graag door lijsterachtigen gegeten wordt. Ook is het een belangrijke voedselplant voor het boomblauwtje (een vlindersoort) De witte bloemen worden ook intensief door insecten bezocht.
De hulst doet het goed op alle bodemtypes, verdraagt veel schaduw, en kan goed tegen de (zee)wind. Het is een langzame groeier, dus goed te combineren met andere begroeiing. Je kan hem beter niet verplaatsen.
Zowel de bladeren als de bessen kun je gebruiken in kerststukjes. Hout wordt gebruikt voor meubilair en inlegwerk.

Foto: Sandra Dobbelaar