Meer energie in scholen

Dit project zet de komende twee jaar in op het energetische verduurzamen van basisscholen in Zeeland. De energierekening vormt een jaarlijks terugkerende kostenpost op de begroting van de basisscholen. Scholen geven ongeveer 3,5% van het totale budget uit aan energiekosten. Rond de 50% van alle basisscholen scoort slecht op het gebied van gas en elektriciteitsgebruik. Om een gemiddeld klaslokaal te voorzien van verwarming, verlichting en elektrische apparaten wordt jaarlijks 4000 kg of CO2 uitgestoten.

Zeeuwse aanpak
Voor energiebesparing in bestaande woningen en maatschappelijk vastgoed komt steeds meer aandacht. Scholen echter dreigen in dit proces achterop te raken. Dat heeft onder meer te maken met een gedeelde verantwoordelijkheid (tussen gemeenten en schoolbesturen), geldstromen en bekostigingsregels, gebrek aan urgentiegevoel en onvoldoende inzicht in de mogelijkheden. Deze factoren hebben er  ook aan bijgedragen dat de nationale Green Deal Scholen helaas onvoldoende resultaat heeft opgeleverd. Daarom heeft het Energieservicepunt Zeeland (een samenwerkingsverband van de ZMf, Zeeuwind en het Zeeuws Klimaatfonds) na overleg met verschillende partijen, waaronder gemeenten, het initiatief genomen voor een Zeeuws project, met een eigen praktische aanpak. De komende twee jaar willen we met 20 Zeeuwse basisscholen aan de slag om met hulp van betrokken partijen en deskundigen het energieverbruik van scholen in beeld te brengen, een energiescan uit te voeren, een Plan van Aanpak op te stellen en uitvoering ervan te borgen. We gaan daarbij per school concreet aan de slag met het nemen van de eerste maatregelen om energie (en geld) te besparen en zelf energie op te wekken. Educatie voor de leerlingen is een optie.

DoE-teams
Het unieke van de voorgestelde ‘Zeeuwse’ aanpak is het inzetten van de ‘DoE-teams’. Deze daad- en doelgerichte werkgroepen vormen de motor van het proces op elke deelnemende school. Voor elke school waarvoor de aanpak wordt uitgerold wordt een specifiek DoE-team, bestaande uit vertegenwoordigers van de school (directeur of vestigingsleider) en het schoolbestuur, de beheerder van de school, de betrokken gemeente, dorpsraad of lokale werkgroep en zaak-deskundigen. De teams worden ondersteund door een regisseur vanuit ESP Zeeland. De teams benaderen de energetische verduurzaming van de betrokken school als een (sportieve) uitdaging; bekende belemmeringen en knelpunten worden gezien als te nemen hordes in een hordenloop. De hierboven omschreven stap-voor-stap- benadering (van scan tot monitoring) vormt daarbij wel een vaste leidraad. De inzet van de teams is te kenmerken met een set van werkwoorden en handelingen: initiëren, stimuleren, informeren, overleggen, duwen, trekken en beslissen. Kortom: gewoon doen.

2018
Aftrap project Meer energie op scholen op donderdagmiddag 22 november in ZB Middelburg

Vanaf 22 november 2018 kunnen schoolbesturen/ scholen zich via deze link aanmelden voor het project. Hierbij denken we met name aan scholen die voor 2000 zijn gebouwd en nog minstens 15 jaar voor de boeg hebben. Uit de aangemelde scholen maken wij z.s.m. een selectie. We nemen binnenkort contact met u op voor het vervolg. Als u meer scholen aan wilt melden, kan dit, maar het vriendelijke verzoek om bij een nieuwe school  het aanmeldformulier opnieuw in te vullen. 

2017
Voorbereidende workshop
Het ESP heeft in december 2017 een voor dit project  een voorbereidende workshop georganiseerd met Zeeuwse stakeholders en deskundigen om de acties in kaart te brengen die nodig zijn om een versnelling te realiseren in de energiebesparing (en het zelf duurzaam opwekken van energie) op (basis)scholen in Zeeland. De workshop heeft een paar belangrijke inzichten opgeleverd.

  • Het energetisch verduurzamen van (basis)scholen is complex door een samenspel van gedeelde verantwoordelijkheden, bekostigingsregels en gebrek aan gevoel van urgentie. Hierdoor wordt een patstelling in de hand gewerkt.
  • Er is een nieuwe gerichte aanpak nodig voor Zeeuwse basisscholen waarin meest betrokken partijen voor een deel worden ontzorgd.

Pilot bij twee scholen
Ondanks de gesignaleerde problemen zijn we vervolgens met betrokken partijen concreet aan de slag  gegaan met twee pilotscholen: de Meerstromen School in Groede en De Poeljeugd in ’s Heer Hendrikskinderen. Voor beide pilotscholen zijn werkgroepen samengesteld die inmiddels aan de slag zijn gegaan met als doelstelling om de betrokken scholen zo energiezuinig mogelijk te maken. Er is een globaal plan van aanpak ontwikkeld met een stap voor stap benadering. De belangrijkste elementen hierin zijn:

  • het in beeld brengen van de huidige situatie aan de hand van een energie- en gebouwenscan (inclusief Lijst Erkende Maatregelen Wet Milieubeheer en Energielabel)
  • het in beeld brengen van alle maatregelen die bijdragen aan de doelstelling  (zo energiezuinig mogelijk met als stip op de horizon: energieneutraliteit)
  • het opstellen van een plan van aanpak voor de uitvoering van verschillende maatregel in de tijd
  • het opstellen van een hieraan gekoppeld financieringsplan
  • uitvoering van de eerste maatregelen
  • monitoren van maatregelen en resultaten.

Deze concrete en praktische aanpak en de ervaringen die hiermee worden opgedaan, vormen de basis voor het ontwikkelen van een ‘Zeeuws’ model-van-aanpak dat vanaf 2019 toegepast gaat worden bij andere basisscholen die zich aanmelden voor het project.

Documentatie
Hieronder vindt u in de toekomst informatie over energiebesparing  en duurzame opwekking bij basisscholen.

Meer informatie
Voor informatie over het project of andere vragen kunt u contact opnemen met Ad Phernambucq via info@zeeuwsklimaatfonds.nl of Melissa Ernst via mernst@zmf.nl

Het project Meer energie in scholen wordt financieel mede mogelijk gemaakt door de Provincie Zeeland en Stichting Zeeuwse Publieke Belangen.

Het project wordt uitgevoerd door: Zeeuws Klimaatfonds, Zeeuwind en ZMf.

Voor meer informatie:
Melissa Ernst
06-12483494 of mernst@zmf.nl

Het project wordt ondersteund door: