EMOVE

‘Estuaries on the MOVE’ (EMOVE), is een project dat is gericht op goed beheer en bestuur van de estuaria in de Noordzee regio: Schelde (Vlaanderen/Nederland); Weser, Elbe en Ems (Duitsland); Göta (Zweden) en Humber (Verenigd Koninkrijk).

EMOVE is ontstaan vanuit de behoefte om - op basis van wat allemaal al bekend is van het functioneren van de estuaria-, een stap verder te zetten in het duurzaam beheer van de estuaria door vooral te investeren in een gezamenlijke aanpak met alle share- en stakeholders; daarvan te leren en tot breed gedragen vervolgacties te komen.

In EMOVE worden ideeën voor concrete maatregelen voor duurzame ontwikkeling van estuaria gegenereerd. In het Schelde-estuariumgebied doen Rijkswaterstaat en het Departement Mobiliteit en Openbare Werken dit in een samenwerkingsverband met belanghebbenden, waaronder de ZMf, Zeeuws landschap en Vogelbescherming, maar ook landbouworganisaties, havens, overheden en Stichting de Levende Delta.

Het uitgangspunt is de Langetermijnvisie 2030 Schelde-estuarium op basis waarvan de Vlaams-Nederlandse verdragen voor beleid en beheer van het Schelde-estuarium zijn afgesloten. Samen proberen we te zoeken naar structurele oplossingen voor het Schelde-estuarium waarvan de “staat van instandhouding” slecht is en waarin en waarlangs de economie zich duurzaam kan blijven ontwikkelen.

EMOVE heeft een projectduur van 1,5 jaar (oktober 2013-maart 2015) en bouwt voort op relevante andere Interregprojecten zoals TIDE, DeltaNet, CPA, ComCoast, CC2150, Aquarius, ALFA+SIC Adapt en WaterCap. Het budget bedraagt €700.000,-.

De situatie nu
De huidige toestand van het Schelde-estuarium en de ontwikkelingen daarin zijn het resultaat van natuurlijke processen en de menselijke ingrepen daarin.

Van een ‘breed’ estuarium (zonder begrenzingen door dijken) met (naar huidige begrippen) ondiepe stroomgeulen is het gebied ontwikkeld tot wat het nu is. We hebben in de loop der geschiedenis de hoog opgeslibde schorren ingepolderd tot vruchtbare landbouwgronden en het estuarium werd mede daardoor begrensd door waterkeringen. Er kwamen ook diepere stroomgeulen en we verruimden die geulen voor een goede toegankelijkheid van de diverse havens en onderhouden ze op die gewenste diepte.

Die toegankelijkheid is van groot belang voor de Vlaams-Nederlandse Delta, met name voor de economisch zeer belangrijke havens van Antwerpen en Zeeland Seaports. De indringing van het getij in het estuarium is toegenomen, de overgang van geulen naar ondiep watergebieden, droogvallende platen, slikken en schorren is steiler geworden. De stroomsnelheden zijn op veel plaatsen toegenomen, evenals de sedimentconcentraties. De stabiliteit van de oevers (geulwanden en dijken) moet door de toegenomen stroomsnelheden goed bewaakt worden voor de veiligheid. De resterende schorren zijn in het algemeen hoog opgeslibd en jonge lagere schorren ontbreken.

Veel landbouwgronden, vooral de lang geleden ingepolderde schorren, liggen nu lager dan het buitendijkse estuariumgebied. Vers ingepolderde landbouwgronden zouden een optimale vruchtbaarheid hebben en hoger liggen dan de oude landbouwgronden.

Kort gezegd: het natuurlijk functioneren en de bijbehorende natuurwaarden vragen om een structureel herstel, de lange termijn veiligheid tegen overstromen staat onder druk, er is op de middellange termijn behoefte aan goede landbouwgronden en de havens hebben behoefte aan het goed houden van de toegankelijkheid voor schepen (en achterlandverbindingen) en ontwikkelingsmogelijkheden voor haven gerelateerde activiteiten.

Enkele projecten waaraan EMOVE werkt

  1. We denken samen na over oplossingen om het systeem van het estuarium te herstellen.
  2. We werken aan een project voor flexibel stortsediment
  3. We streven naar een grensoverschrijdend Natuurpark groot Saefthinge.

U vindt hier de flyer over EMOVE.